Podatek Belki w pigułce
Od zysków ze sprzedaży akcji, ETF-ów i obligacji oraz od dywidend płacisz w Polsce 19 procent podatku — potocznie podatku Belki. Od dywidend z polskich spółek pobiera go broker w momencie wypłaty. Zyski ze sprzedaży rozliczasz sam raz w roku, w zeznaniu PIT-38, do 30 kwietnia.
Jeśli masz rachunek w polskim domu maklerskim, do końca lutego dostaniesz PIT-8C z gotowymi kwotami przychodów i kosztów. U brokera zagranicznego (DEGIRO, Interactive Brokers, Saxo, Revolut) PIT-8C nie ma: każdą transakcję przeliczasz na złote po kursie średnim NBP z dnia roboczego poprzedzającego transakcję i sumujesz sam. Da się, ale przy kilkudziesięciu transakcjach rocznie to kilka godzin pracy.
Są trzy sposoby, żeby legalnie nie płacić podatku Belki na bieżąco: IKE, IKZE i — od 2027 roku — OKI.
IKE — Indywidualne Konto Emerytalne
Na IKE możesz w 2026 roku wpłacić maksymalnie 28 260 zł. Kupujesz na nim te same akcje i ETF-y co na zwykłym rachunku, ale sprzedaż z zyskiem i dywidendy nie rodzą podatku. Warunek jest jeden: pieniądze wypłacasz na emeryturę.
- Wypłata jest zwolniona z podatku, jeśli masz ukończone 60 lat (albo 55, jeśli nabyłeś wcześniej prawo do emerytury) i wpłacałeś na IKE w co najmniej pięciu latach kalendarzowych — albo ponad połowę wpłat zrobiłeś nie później niż pięć lat przed wypłatą.
- Jeśli wypłacisz wcześniej, zapłacisz 19 procent — ale tylko od zysku, raz, a do tego czasu zysk pracował bez podatku.
- Możesz mieć tylko jedno IKE naraz. Da się je przenieść do innej instytucji bez utraty przywilejów.
- IKE prowadzą domy maklerskie (akcje i ETF-y), TFI (fundusze), banki (lokaty), ubezpieczyciele, a także Skarb Państwa (IKE-Obligacje z obligacjami detalicznymi).
IKZE — Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego
Limit IKZE w 2026 roku to 11 304 zł, a dla osób prowadzących działalność gospodarczą 16 956 zł. IKZE działa odwrotnie niż IKE: korzyść dostajesz od razu, a podatek płacisz na końcu.
- Każdą wpłatę odliczasz od dochodu w zeznaniu rocznym. Przy stawce 12 procent pełna wpłata daje zwrot około 1 356 zł, przy 32 procentach — około 3 617 zł. Rok w rok.
- Przy wypłacie po 65. roku życia, jeśli wpłacałeś w co najmniej pięciu latach kalendarzowych, płacisz 10 procent zryczałtowanego podatku od całej kwoty — wpłat i zysków razem.
- Wypłata wcześniejsza oznacza, że cała kwota trafia do dochodu i jest opodatkowana według skali. Dlatego IKZE to pieniądze naprawdę odłożone na starość.
Najwięcej zyskują na IKZE osoby w drugim progu podatkowym: odliczają 32 procent, a przy wypłacie oddają 10. Jak to wygląda w liczbach, policzysz w kalkulatorze IKE i IKZE.
IKE i IKZE obok siebie
| IKE | IKZE | |
|---|---|---|
| Limit wpłat 2026 | 28 260 zł | 11 304 zł (16 956 zł dla przedsiębiorców) |
| Ulga przy wpłacie | brak | odliczenie od dochodu w PIT |
| Podatek przy wypłacie na emeryturze | 0 % | 10 % od całej kwoty |
| Wiek wypłaty | 60 lat (55 z prawem do emerytury) | 65 lat |
| Wcześniejsza wypłata | 19 % od zysku | cała kwota opodatkowana według skali |
| Ile kont | jedno | jedno |
Obu kont nie trzeba wybierać „albo–albo”. Wiele osób ma jedno i drugie, a różnica leży głównie w kolejności: przy wysokiej stawce PIT pierwsze złotówki zwykle trafiają na IKZE, bo ulga działa od razu; IKE jest elastyczniejsze, bo przy wcześniejszej wypłacie zapłacisz tylko podatek od zysku.
OKI — Osobiste Konto Inwestycyjne od 2027 roku
OKI to najważniejsza zmiana dla polskich inwestorów od lat — i pierwszy krok w stronę modelu skandynawskiego. Ustawę uchwalono w lipcu 2026 roku, konto ma ruszyć 1 stycznia 2027.
- Dochody z aktywów na OKI są wyłączone z podatku Belki do średniej wartości 100 000 zł kwalifikowanych aktywów, z czego maksymalnie 25 000 zł może przypadać na część oszczędnościową (lokaty, obligacje oszczędnościowe).
- Od nadwyżki ponad limit zamiast podatku od zysku płacisz podatek od średniej wartości aktywów — w 2027 roku 0,85 procent rocznie. Płacisz go niezależnie od tego, czy portfel zarobił, czy stracił.
- W odróżnieniu od IKE i IKZE nie ma wymogu wieku: to konto na cele średnioterminowe, nie tylko emerytalne.
- Pierwsze rozliczenie za 2027 rok będzie składane wiosną 2028.
Szczegóły — zwłaszcza to, którzy brokerzy i jakie aktywa zagraniczne obejmie OKI — poznamy bliżej startu. Będziemy aktualizować ten poradnik.
Gdzie założyć IKE i IKZE
IKE i IKZE z akcjami i ETF-ami prowadzą polskie domy maklerskie — m.in. XTB, mBank, DM BOŚ i Erste; w PKO BP SUPER IKE obejmuje tylko GPW. Brokerzy zagraniczni (DEGIRO, Interactive Brokers, Trade Republic, Revolut, Saxo) polskich kont emerytalnych nie prowadzą. Część brokerów nie pobiera obecnie prowizji od ETF-ów kupowanych na IKE i IKZE — pełne zestawienie znajdziesz w rankingu kont maklerskich.
Porównaj IKE, IKZE i zwykłe konto →
Autor: Redakcja Kapitalnika
Źródła: ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego · komunikaty o limitach wpłat na 2026 rok (TFI PZU, Analizy.pl) · Ministerstwo Finansów, broszura do PIT-38 · gov.pl i Analizy.pl, ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych (2026) · stan na wrzesień 2026
Tekst przygotowała redakcja Kapitalnika z pomocą narzędzi automatycznych, a następnie go sprawdziła. Liczby pochodzą ze źródeł wymienionych powyżej. Ten artykuł, jak wszystkie treści w serwisie, ma charakter edukacyjny i nie jest doradztwem inwestycyjnym ani podatkowym. Przed decyzją o swoich oszczędnościach skonsultuj się z licencjonowanym doradcą.